Beeldmateriaal van het ringen in Ukkel.

07/05/2018

De twee valkjes van Ukkel werden gisteren geringd (video 1). Hun gewicht, relatief ten opzichte van hun vleugelspanwijdte maakt het mogelijk om te bepalen dat het hier 2 mannetjes betreft. Een andere manier om te concluderen dat het om mannetjes gaat, is het feit dat ze veel smaller zijn dan vrouwtjes. Vrouwelijke Slechtvalken zijn immers veel groter dan mannetjes en zijn in staat om grote prooien te vangen, zoals eenden of zelfs wilde ganzen. Wanneer er sprake is van zo’n soort prooi, is het onmogelijk voor een mannelijke Slechtvalk om de prooi naar het nest te brengen. Zij zijn niet in staat om te vliegen met een wilde eend van een kilo of een Kolgans van 2,5 kilo in hun bek!

Het ringen zelf duurt enkele minuten per valkje. Het is belangrijk om zo efficiënt en zo snel mogelijk te zijn en de kuikens zonder vertraging terug in hun nest te krijgen. Slechtvalk-ouders herkennen, zoals alle vogels overigens, de geur van hun jongen niet. Het aanraken van de kuikens door mensen is dus geen probleem, in tegenstelling tot bij zoogdieren zoals konijnen, hazen en reeën, waar het risico op afstoting van een jong heel reeël is vanaf het moment dat het wordt aangeraakt door mensen.

Dit betekent niet dat het proces Slechtvalk-ouders koud laat! Wanneer ze zich realiseren dat iemand hun kuikens nadert, reageren ze heftig. Het is het vrouwtje die hierin het voortouw neemt, waarschijnlijk niet als resultaat van een bijzonder ontwikkeld moederinstinct, maar eerder omdat zij veel sterker is dan het mannetje. Daarom is ze beter in staat om af te weren van wat zij beschouwt als "de aanval van een roofdier". Ze valt de indringer aan, meestal zonder aarzeling. Als de indringer duidelijk zichtbaar is, maakt ze een duikvlucht tot op enkele meters afstand, en in de meest uitzonderlijke gevallen neemt ze de indringer zelfs te grazen. Het mannetje doet niet mee aan de duikvlucht. Hij blijft op een afstand maar schreeuwt uit volle borst om de indringer te intimideren. Als die niet volledig zichtbaar is, kan de Slechtvalk nog agressiever uit de hoek komen en met haar klauwen vooruit aanvallen. Dit geldt niet voor alle Slechtvalken. Sommigen reageren (veel) heftiger dan andere. Dit is het geval voor het vrouwtje dat in Ukkel nestelt sinds (tenminste) de lente van 2016! Ze lijkt volstrekt onversaagd. Zodra we het deurtje dat toegang geeft tot het nest openschuiven om de camera aan te passen of, als de tijd daar is, om de valken te laten ringen, grijpt dit vrouwtje in. Haar aanval is indrukwekkend. Ze plant zonder aarzelen haar krachtige klauwen in de hand die zich uitstrekt naar haar valkjes! De voor de hand liggende manier om te voorkomen dat je wordt aangevallen, is door te wachten tot ze afwezig is. Maar een vrouwelijke Slechtvalk laat haar valkjes zelden alleen. Bij de geringste kreet gaat ze terug naar het nest om te controleren of alles in orde is. En, indien nodig, om de potentiële rover de deur te wijzen.

Deze gedragingen laten zijn wat een uitzonderlijk toegewijde ouders Slechtvalken zijn. Hun gehechtheid aan hun kuikens en de energie die ze in hun verdediging steken, verklaart waarom de gevallen van predatie en sterfte onder kuikens zeer uitzonderlijk zijn.

Het paar Slechtvalken in Ukkel nestelt sinds 2015 in de klokkentoren van de Sint-Jobkerk. Tot nu toe hebben ze elk voorjaar 4 valken grootgebracht. In 2015 was er een nest met 1 vrouwtje en 3 mannetjes, in 2016 was het precies het tegenovergestelde met 3 vrouwtjes en 1 mannetje. Afgelopen voorjaar ; de perfecte balans met 2 vrouwtjes en 2 mannetjes.

Top