De eieren zijn aan het uitkomen in Sint-Pieters-Woluwe!

Het vrouwtje dat op de top van de toren van het gemeentehuis van Sint-Pieters-Woluwe nest, heeft haar eerste ei gelegd op 8 maart, het tweede op 10 maart, het derde op 13 maart en het vierde op 16 maart. Een broedsel van 4 eieren is het ‘normale’ maximum voor een slechtvalk. Het “abnormaal” maximum, eigenlijk niet veel voorkomend, is 5 eieren.

Gewoonlijk legt een slechtvalk vrouwtje om de 48 uur een ei – de tijd die nodig is om het ei in haar lichaam te vormen.  Het vrouwtje van Sint-Pieters-Woluwe heeft dat ook gedaan, enkel tussen het derde en vierde ei, duurde het wat langer: bijna drie dagen. Niets om ons zorgen over te maken;  maar in de natuur kunnen we bepaalde normen waarnemen, en dan, vaak, de realiteit: afhankelijk van de lichamelijke conditie van de individuen, het prooi-aanbod, het weer… Het leggen van de eieren vraagt echt veel energie van het vrouwtje.  Een slechtvalk ei weegt ongeveer 50g, het vrouwtje van Sint-Pieters-Woluwe heeft dus zo’n 200g ‘geproduceerd’, zijnde ongeveer 20% van haar eigen lichaamsgewicht. En dat in acht dagen!

Na het leggen van de eieren volgt, natuurlijk, het uitbroeden van de eieren. Bij slechtvalken ongeveer 32 dagen, geteld vanaf dat het voorlaatste ei gelegd is.  Ook hier was dat het geval, en gedurende deze tijd hebben het mannetje en vrouwtje elkaar steeds afgelost. Bij slechtvalken delen het mannetje en het vrouwtje immers de broedtijd. Het aandeel van het vrouwtje is groter, zij broedt de hele nacht en ongeveer 2/3de van de dag.  Ook hier kunnen we variatie opmerken in gedrag, waarschijnlijk afhankelijk van welk individu. Het is bij broeden zelf (bij een temperatuur van 37,7°C) dat het embryo zich ontwikkelt, tot het moment dat, helemaal gevormd, het jonge valkje de eischaal zal doorboren.  En dat is wat nu juist op het punt staat te gebeuren!

Vandaag, in Sint-Pieters-Woluwe, op het einde van de namiddag, na 33 dagen zorgvuldig broeden, het proces is in gang gezet, de eieren beginnen uit te komen!  Het is nu voor het  vijfde jaar op rij dat slechtvalken broeden in de klokkentoren van het gemeentehuis. En altijd niet zonder emoties. Het uitkomen van de eieren is dan ook zo belangrijk, cruciaal, in het leven van een valk. De eischaal openbreken vraagt immers veel kracht van het jonge kuiken.  Eerst moet hij het membraan, waar hij meer dan vier weken in opgesloten zat, openscheuren. Zo kan hij de “luchtkamer” bereiken (aan het brede eind van het ei). Het piepjonge kuiken ademt voor de eerste keer.  Snel, moet hij nu wel de schaal doorbreken, hij heeft verse lucht nodig! Maar hij zit nog altijd goed vast geklemd in het ei en nu moet hij er uitkomen! Hij moet de eischaal doorprikken, in een rondje, om zo de ei te “decapsuleren”, net zoals wij dat doen wanneer we een gekookt ei eten. Maar dan wel natuurlijk zonder mes, en van binnenuit!

Zonder mes, ja, maar niet zonder goed gereedschap! Een heel harde uitstulping heeft zich gevormd op de bek van het kuiken, genaamd “ei-tand’ of zelfs “diamant”.  Daarmee zal hij de eischaal kunnen doorsnijden, heel efficiënt. Een beproeving die zich in twee stappen voltrekt: eerst het maken van een cirkelvormige snede, die dan omhoog geduwd wordt totdat het als het ware ‘wegspringt’. Een beproeving die elke vogel  -van het goudhaantje tot de struisvogel- moet ondergaan!

Laatste bijzonderheid: gedurende heel het proces van uitkomen, zelf voordat het doorprikken van de eischaal begint, communiceren kuikens en ouders met elkaar! Gepiep en kleine roepjes volgen elkaar op. Hoor maar! In de video bij deze blog, krijg je beeld en klank van een opname van een andere nestplaats deze lente.

 

De foto’s  naast de blog:

 Foto 1: Het mannetje broedt, de doorboorde eischaal is goed zichtbaar.

Foto 2:  Het vrouwtje wisselt het mannetje af, op een heel delicaat moment bij het uitkomen van de eieren.

 

Top