De film van het ringen in Ukkel

De vier jonge valken in de Sint-Jobkerk van Ukkel werden geringd op 4 mei.

Vogels ringen is een van de beste manieren om wilde vogels te observeren, te bestuderen en te volgen. Het systeem werd in 1899 door een Deense leraar uitgevonden, en wordt nu nog steeds over heel de wereld toegepast en is nog steeds erg efficiënt.

Het principe: aan de poot van een jonge  valk  - of een andere vogel -  wordt een metalen ring geplaatst, die gegraveerd is met een unieke code én het adres van de verantwoordelijke wetenschappelijke instelling. In België wordt het ringen door het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen (  https://www. naturalsciences.be/nl/) georganiseerd. Een netwerk van 350 vrijwillige en gecertificeerde medewerkers ringt dagelijks duizenden vogels van alle soorten om deel te nemen aan het vergaren van kennis over migratie, ecologie, demografie van wilde vogels. En aangezien vogels geen grenzen kennen, worden op Europees niveau gegevens voortdurend uitgewisseld tussen wetenschappelijke instellingen. Bovendien kan iedereen de migratiekaarten op basis van ringdata, in België gestart in 1927,  bekijken op de website van BeBirds (https://odnature.naturalsciences.be/bebirds/nl/).

Een geringde vogel is een geïndividualiseerde vogel. Als hij later terug gevonden wordt kunnen we op die manier zijn bewegingen, gedrag en levensgeschiedenis achterhalen,  door de gegevens  - die vastgesteld zijn op het moment dat het ringen heeft plaats gevonden – te vergelijken met de gegevens die gemeld zijn door de persoon die de vogel gespot of gevonden heeft.

Er is één doelstelling dat ons vooral interesseert wanneer we slechtvalken ringen:  het monitoren van hun overlevingspercentage, of met andere woorden het sterfte percentage. Vogels sterven, dat is vanzelfsprekend. En wanneer een slechtvalk dood aangetroffen wordt, vinden we dat verdrietig met onze menselijke gevoeligheid. Dat is ook normaal.  Slechtvalken zijn echter geen uitzondering, ze zijn niet onsterfelijk! De dood van een slechtvalk is dus een proces dat normaal gesproken niets verontrustend heeft. Maar wat betekent ‘normaal’?!   Dit is waar het volgen van geringde vogels belangrijk  wordt. Door jaar na jaar  het aantal geringde valken te vergelijken, dood of levend terug gevonden, hebben we demografische statistieken ter onze beschikking die ons toelaten de werkelijke evolutie van de slechtvalkenpopulatie te monitoren en alarm te slaan als het nodig is. Vergeet niet dat zij verdwenen waren in de jaren zestig en negentig in België, en bijna in heel Europa. Meer nog, wanneer een vogel wordt gemeld die dood is, vragen we op systematische wijze de informant altijd naar de doodsoorzaken. In het specifieke geval voor slechtvalken proberen we het dode lichaam steeds te recupereren zodat we via autopsie de doodsoorzaken nog preciezer kunnen vast stellen. Het ringen van vogels laat ons dus toe om jaar na naar hun overlevingspercentage te monitoren, doodsoorzaken te identificeren en hun evolutie in de tijd te observeren. En omdat het ringen van vogels permanent wordt uitgevoerd, en op een lange termijn en in heel Europa, zijn de resulterende resultaten bijzonder solide en volledig.

Het ringen van de 4 valkjes van Ukkel duurde ongeveer vijftien minuten. Elk valkje werd gemarkeerd met een metalen ring aan de rechterpoot. Een tweede ring aan de linker poot. Deze tweede ring is van gekleurd plastic en gegraveerd met een unieke code maar heeft slechts 3 tekens. In de meeste gevallen zal deze ring na een paar jaar breken en verdwijnen. Maar in de tussentijd, laat deze ring toe de vogels te identificeren vanop afstand,  waarbij de code met behulp van een telescoop wordt gedecodeerd.

Elke valk wordt gemeten en gewogen. Deze gegevens laten toe om enerzijds de fysieke conditie te evalueren en om te weten of  het valkje een mannetje of een vrouwtje is. Deze laatste zijn, op dezelfde leeftijd, inderdaad veel zwaarder dan hun broertjes.

De familie slechtvalk  uit Ukkel Sint-Job telt dit voorjaar 2 mannetjes en 2 vrouwtjes. De twee mannetjes wegen respectievelijk 667 g en 701 g en werden voorzien van een  witte ring aan hun linkerpoot met de code K / 3 en K / Y. De twee vrouwtjes bereiken één 952 g en de andere 954 g. Bijna het gewicht van een volwassen vrouwtje! De code van hun ring is K / 4 en K / 7.

Mis de film van het ringen in Ukkel niet  ter  illustratie van deze blog!

 

Foto 1: Het vrouwtje slechtvalk van Ukkel houdt  het ringen van haar kuikens nauwlettend in de gaten! (DV foto)

 

Top