Een nieuw seizoen begint...

Al vijftien jaar observeren we de slechtvalken in Brussel tijdens het broedseizoen, maar dit jaar begint alvast niet zoals anders!

Het is immers de eerste keer, sinds onze observaties in 2004,  dat er geen vrouwelijke slechtvak op de Sint-Michiel- en Sint-Goedelekathedraal broedt. Toch, in de toren van het gemeentehuis van Sint-Pieters-Woluwe en in het uurwerk van de klokkentoren in de Sint-Jobskerk, lijkt alles wel in orde: elk koppel broedt sinds het begin van maart op vier mooie, roodbruine eieren. De live streaming van beide nesten is gisteren vrijgegeven, zodat iedereen opnieuw mee kan genieten van het observeren van de valken, in al zijn details, dag en nacht!

Maar wat is er dan aan de hand aan de kathedraal?  Het vrouwtje, dat sinds 2006 elke lente op de kathedraal broedde en oorspronkelijk uit Herdecke in Duitsland komt, hebben we sinds deze lente niet meer gezien. Zoiets hadden we eigenlijk wel verwacht. Ze zou dit jaar 17 geworden zijn, de maximale leeftijd van een slechtvalk zoals tot nog toe gekend in het wild. Vorig jaar legde ze nochtans vijf eieren,  maar er werd maar één kuiken grootgebracht.  We vreesden dus al dat ze er dit jaar er niet meer bij zou zijn. Een vrees die nu werkelijkheid geworden is.

Is het nest  op de kathedraal dan helemaal leeg?! Neen! Sinds het einde van januari hebben we er minstens drie verschillende vrouwelijke slechtvalken kunnen observeren. Het eerste was een ongeringd vrouwtje. Haar veren op haar borst waren erg bleek, bijna zonder enige rosse tint, wat erop zou kunnen wijzen op het feit dat ze nog erg jong was. Ze was ook niet helemaal onvolwassen, want dan zou ze net als valkjes die net uitvliegen een bruiner verenkleed hebben gehad. Misschien is ze geboren in de lente van 2017, maar zeker weten we dat alleszins niet.

Vanaf  het einde van februari, werd er nog een ander vrouwtje geobserveerd bij het nest. Caramba! Het is hetzelfde grote, struise, hybride vrouwtje, dat vorig jaar voor zoveel ophef zorgde! De indringster had zich toen uitdagend op een waterspuwer gezet, tot ongenoegen van ons “historisch” vrouwtje, die de ene aanval achter de andere inzette en niet stopte voordat het hybride vrouwtje op de vlucht was geslagen (http://www.valkenvooriedereen.be/blog/uitzonderlijk-bezoek-aan-de-kathedraal?lang=nl). Dat vrouwtje,  ontsnapte uit gevangenschap – te merken aan een kleine ring aan haar rechterpoot –  en werd vroeger al eens gespot aan de kathedraal van Koekelberg (maart 2018).  Ook nu hebben we gevechten van beide valken vrouwtje op de hoge balkons van de kathedraal geobserveerd. Het hybride vrouwtje, zichtbaar groter, was waarschijnlijk de sterkste, want het ongeringde vrouwtje is daarna snel verdwenen.

Maar dan, begin maart, zit er echter een vrouwtje met een zeer rosse borst op de waterspuwer! Is ons “historisch” vrouwtje dan misschien terug gekomen? Neen, het is een nieuw vrouwtje, toch ook wel geringd in Duitsland. Onze Duitse collega’s van Noordrijn-Westfalen hebben ons verteld dat ze geringd is op 8 mei 2016, op de elektriciteitscentrale van Frimmersdorf,  gelegen tussen Keulen en Düsseldorf, zo een 160 km van Brussel. Wordt zij de opvolgster van ons “historisch” vrouwtje uit Herdecke? Misschien, maar het hybride vrouwtje is nog steeds in de buurt. Verbazend. Het lijkt alsof beide valken samen wonen. In tegenstelling tot wat er eerder al met het hybride vrouwtje gebeurd is, zien we ze niet vechten.

Drie vrouwtjes in één nest!  En het mannetje?! Wel, er is maar één.  En één alleen. Het is niet het mannetje van de voorbije jaren, die heeft duidelijk ook de kathedraal verlaten. Het is een splinternieuw mannetje dat deze drie nieuwe vrouwtjes vergezeld. Hij is geringd (grijs 7/7), wat ons toelaat te weten dat hij uit het ei gekomen is in Anderlecht, op het Sint-Guido Collegiaal, in de lente van 2017. Het nest, helemaal vanboven in de klokkentoren, is ontoegankelijk. Het valkje zijn eerste vlucht mislukte, als een parachute kwam hij op de grond terecht. Snel is hij toen opgehaald en weer naar boven gebracht door het team van het Opvangcentrum voor Vogels en Wilde zoogdieren  in Anderlecht  (Koninklijke Belgische Vogelbescherming (http://vogelbescherming.be/)), niet ver van waar hij gevallen was.  Een dierenarts heeft hem onderzocht, maar de vogel bleek in orde, er was niets gebroken.  De volgende dag, werd hij terug op de klokkentoren gezet, op het vierde verdiep, zodat hij terug zijn familie kan bereiken. En twee jaar later,  vinden we hem terug in het centrum van Brussel!

 

Didier Vangeluwe

 

P.S.  Op de foto's naast de blog zie je het grote, bleke en struise hybride vrouwtje (foto 1), het nieuwe rosse, duitse vrouwtje (foto 2, ze lijkt een beetje op het "historische" vrouwtje van de voorbije jaren!) en het nieuwe mannetje, geboren in Anderlecht (foto 3, hij is kleiner dan de beide vrouwtjes en draagt een grijze plastieke kleuring met nr. 7/7 erop).

 

Top