Observeerpret

Het is weer zover, een nieuw seizoen waarin we Slechtvalken observeren begint vandaag! Dat seizoen zal bijna twee maanden duren, tot de jonge valkjes voor het eerst uitvliegen.

In 2004 vestigde een paar Slechtvalken zich op natuurlijke wijze in hartje Brussel, in de top van de kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele. Een unicum in het geheugen van de ornitholoog! Dit jaar is het dus vijftien jaar geleden dat deze roofvogel, het snelste dier ter wereld, een broedplaats uitzocht in de stad.

Beetje bij beetje is het aantal waarnemingen van Slechtvalken aan de Brusselse hemel toegenomen. Nu kan je ze dagelijks zien vliegen over de Grote Markt, maar ook over het Koninklijk Park, het Bareel van Sint-Gillis, het Zoniënwoud, het Elizabethpark, het centrum van Schaarbeek, het Europees Parlement, ... De stad is gastvrij voor deze vogel die al tientallen jaren wordt opgejaagd, tot op het punt dat hij volledig uit België en de meeste delen van Europa verdween – hierover later meer. Vorige lente werden twaalf paren geteld in Brussel, hoeveel zullen het er dit jaar zijn? We wachten in spanning!

We zullen deze lente samen kijken, live en in detail, hoe de drie paar Slechtvalken hun jongen uitbroeden in Brussel. Naast het koppel in de kathedraal, is er het paar in de toren van het stadhuis van Sint-Pieters-Woluwe en de valken in de klokkentoren van de Sint-Jobkerk in Ukkel. Het doel van het programma? Observeren! Geniet van het ontdekken van hun verrassende gedrag in hun natuurlijke habitat. Geen special effects, geen montagetechnieken. Uit het leven gegrepen! De HD-streaming van de beelden van de drie nesten biedt iedereen de mogelijkheid om elke dag een kijkje te nemen naar hoe mannelijke en vrouwelijke valken om beurten op de eieren broeden, hoe het uitkomen van de kuikens verloopt, hoe de jonge valkjes groeien, hoe ze zich voeden, of liever: hoe ze worden gevoed door hun 2 ouders. Dan, als klap op de vuurpijl: hun eerste vlucht, sprong in het onbekende. Het is niet enkel informatief, maar ook behoorlijk spannend!

Bij het Instituut voor Natuurwetenschappen observeren en monitoren wij de Slechtvalken, van Aarlen tot Oostende,  sinds hun terugkeer naar België in 1994. Het doel: meer te weten komen over de vogels zodat we hen beter kunnen beschermen. Een van de studietechnieken die hierbij helpen is het ringen van de vogels. Dit maakt het mogelijk om hun bewegingen te volgen, maar ook om hun demografische gegevens te bestuderen. Op die manier gaan er op tijd alarmbellen rinkelen als er zich een nieuwe golf van abnormale sterfgevallen voordoet.

Observaties met telescopen in de afgelopen weken hebben aangetoond dat 5 van de 6 volwassen broedende Slechtvalken die we samen zullen volgen deze lente, geringd zijn. We kunnen ze dus precies identificeren. Het paar in de kathedraal is hetzelfde als dat van vorig jaar, wat betekent dat het vrouwtje nu in haar 17e jaar zit: in mei 2002 werd zij geringd door Duitse collega's, in het Rhurgebied, 230 km vanuit Brussel. Dat is hoogst uitzonderlijk, want 17 jaar is namelijk de maximale levensduur voor deze soort! Meer nog: het vrouwtje zet dit jaar opnieuw kuikens op de wereld. Dit is naar alle waarschijnlijkheid het enige bekende geval in de wereld van een vrouwelijke Slechtvalk die op zo'n leeftijd nog broedt! Het mannetje werd geboren in 2008 in de kathedraal, en heeft daar een nest sinds 2010. Aangezien het vrouwtje sinds 2006 in de kathedraal komt broeden ... U raadde het al: hij bouwde een nest met zijn moeder! Het vrouwtje in  Sint-Pieters-Woluwe is niet geringd, we weten niet waar of wanneer zij uit het ei kwam. De ringen van het mannetje wijzen erop dat hij in het voorjaar van 2012 werd uitgebroed in Etterbeek, een andere Brusselse gemeente. Hij broedt sinds 2014 in Sint-Pieters-Woluwe. Het paar in Ukkel is het laatste van de drie. Zij bouwden voor het eerst een nest in 2015. Toen was het vrouwtje nog niet geringd. Dat gebeurde in 2015, toen ze tegelijkertijd met haar kuikens een ring kreeg. Ten opzichte van vorig jaar is er niets veranderd: het mannetje is ook dezelfde als vorig jaar. Hij kwam ter wereld in april 2012, op de top van de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen, 27 km ten noorden van Brussel. Dit betekent dat de 5 geringde Slechtvalken die een nest maken op de 3 locaties dezelfden zijn als vorig jaar. Ze hebben het afgelopen jaar allemaal overleefd, we hadden niets beters kunnen wensen!

Brussel, de stad van de Slechtvalken!

Didier Vangeluwe

 

Top