Uitzonderlijk bezoek aan de kathedraal

Slechtvalken zijn tijdens het broedseizoen (zeer) territoriale vogels. Waarom zijn deze roofvogels klaar om te vechten - met gevaar voor verwonding of zelfs om elkaar te doden - om een stuk luchtruimte en 3 waterspuwers te verdedigen? We kunnen twee redenen voorstellen.

Ten eerste zijn nestplaatsen voor een Slechtvalk zeldzaam. Het moet, althans in onze streken, een klif zijn, of, in plaats daarvan, een hoog gebouw dat de valk directe toegang tot de open lucht geeft. Met andere woorden, de Slechtvalk zou zich alleen maar in de leegte moeten kunnen werpen, met een minimum aan moeite, om te merken dat hij gedragen wordt door de luchtstromingen. Maar op deze klif of dit gebouw moet de Slechtvalk ook een nestplaats vinden. Slechtvalken bouwen zelf geen nest, anders zou het gemakkelijk zijn! Ze leggen hun eieren op de grond, in een spleet van de klif, of achter een balkon, op een platform van een gebouw, een hoek waar zich bijvoorbeeld gedroogde uitwerpselen van duiven hebben opgestapeld. Natuurlijk moet deze site relatief droog zijn, anders zouden de eieren of valkjes snel verdrinken. En droge plekken zijn niet dik gezaaid! Ten slotte moet de site vrij zijn van pottenkijkers – en zich op aanzienlijke hoogte bevinden. Slechtvalken, vanwege hun status als super-roofdieren, kunnen er niet tegen om gestoord te worden. Daarom zullen ze alleen genoegen nemen met sites die hen volledige rust bieden. Maar rust in de hoogte, want wat er op de grond gebeurt maakt niet uit voor hen. In de Sint-Jobkerk in Ukkel nesten de valkjes op de toren, op ongeveer twintig meter hoogte. Dat is niet veel voor een Slechtvalk. Maar hier heeft hij een heilige en gelukkige vrede. En toch, het Sint-Jobsplein, op ooghoogte, wemelt van de mensen: wekelijkse markt, winkels en zelfs de jaarlijkse kermis. Met dit alles heeft de Slechtvalk niets te maken, zijn domein is de hemel! Dus de eerste en waarschijnlijk de belangrijkste reden die het territoriale gedrag van de Slechtvalken verklaart, is de verdediging van een broedplaats: een zeldzaam goed!

De andere reden is klassieker: de verdediging van hun voorraadkast. Door soortgenoten uit een bepaald luchtruim uit te sluiten, zorgen een Slechtvalken voor een zekere beschikbaarheid van prooien.

Het komt niet vaak voor dat we het territoriale gedrag van een Slechtvalk kunnen observeren, maar wanneer de waarnemingen zeer frequent voorkomen, zo niet continu (zoals het geval is voor observatie geïnstalleerd op het voorplein van de kathedraal van Sint Michiel en Sint Goedele in Brussel), treffen we zo’n gedrag ongeveer keer per week aan. Filmen van het territoriale gedrag van een Slechtvalk, is daarom een zeldzaamheid, laat staan dat we een close-up kunnen vastleggen! En toch gebeurde dit op 13 april in de kathedraal (video 1 en video 2 26042018). Maar dat is niet alles! De indringer, die stoutmoedig op een waterspuwer is geland, is een hybride havik gefokt in gevangenschap. We kunnen haar herkennen door haar verenkleed en de fokring die zij op haar rechterbeen draagt. Het is waarschijnlijk een vrouwelijke hybride tussen een slechtvalk en een Giervalk. Het gevecht duurt van 10:39 tot 11:50. Het vrouwtje van de kathedraal zal niet stoppen met een aanvallende duiken om deze vreemde valk te verjagen. En ten slotte slaagt ze erin de indringer te destabiliseren. Deze valt van de waterspuwer en verdwijnt tijdens de vlucht (video 3 26042018).

Maar waarom bleef deze in gevangenschap geboren valk zo lang op de waterspuwer zitten, in plaats van met de wiedeweerga te vluchten voor de intimidaties van het koppel? Alleen maar omdat ze honger had! Dat weten we door te observeren dat ze naar de voet van de waterspuwer gaat, om een restant prooi te zoeken en het te verslinden ondanks het gevaar (video 4 26042018). Wat een verhaal!

Trouwens, mis niets en kijk regelmatig naar camera 2 van de kathedraal!

Top