Ze vliegen uit – en hoe!

De eerste vlucht van een vogel is altijd een indrukwekkend en cruciaal moment. Na weken – soms zelfs maanden (in het geval van albatrossen) – veilig in het nest vertoeft te hebben, zonder zich te verplaatsen en steeds onder het toezicht van de ouders die hem voeren, zal de jonge vogel nu moeten leren vliegen om zich van zijn eigen voedsel te voorzien. Afhankelijk van de soort, zullen deze leerprocessen progressief zijn… of juist niet!

Een meesje dat zijn nest verlaat kan zeer goed vliegen. Gedurende enkele uren, springt het van tak tot tak, om zekerheid te krijgen, om het functioneren van zijn vleugels “te begrijpen”. Dan begint het aan zijn eerste vlucht, maar voor een paar meters en op lage hoogte. De ouders blijven in de buurt, voeren het nog steeds stipt op tijd totdat het meesje begrepen heeft dat het kleine groene rupsje dat daar op een blaadje aan het dansen is, een delicatesse is. Het enige wat hij moet doen, is zich er naast gaan zetten en gloeps… inslikken!

Bij slechtvalken zien de ouders evenzeer toe. Ze blijven in de nabijheid van het zopas uitgevlogen valkje. Ze blijven hem op tijd voeren totdat hij geleerd heeft om een prooi te vangen. Het leerproces is natuurlijk ingewikkelder dan dat van het meesje. Onnodig te zeggen dat het meer is dan je gewoon naast een gierzwaluw of een Turkse tortelduif te plaatsen om hem te vangen! Maar het grote verschil met de meeste andere vogelsoorten, de grootste uitdaging van een jonge slechtvalkje, is het feit dat hij niet de mogelijkheid heeft om “voorzichtig” te leren vliegen. De ligging van het nest, goed beschut in de holte van een richel van een rots op 100m hoogte of op het balkon van een duizendjaar oude kathedraal, wordt een levensbedreigende situatie. Op het moment dat ze uitvliegen, is er maar één mogelijkheid: je moet je in de leegte werpen! En hier begint de eerste natuurlijke selectie. Vele jonge slechtvalken kunnen de drang van de eerste luchtdoop niet weerstaan. Zij die niet dadelijk begrepen hebben hoe ze de stromingen van de wind moeten “bespelen”, hoe ze hun staartpennen moeten bewegen om richting te houden, komen in een mum van tijd op de grond terecht. En dan worden de dingen ingewikkeld. Want de spieren van de jonge slechtvalk zijn nog onvoldoende ontwikkeld. Logisch, want hij heeft zes weken rustig in zijn nest gezeten! Gevolg, hij heef niet de mogelijkheid om vanaf de grond weer op te vliegen. Wederom: zijn lot bezegeld.

De slechtvalken die in Brussel nestelen ontkomen niet aan dit fenomeen. Elk jaar, worden er enkelen in nood teruggevonden op de grond. Maar de omstandigheden zijn erg verschillend. De slechtvalken in Brussel zijn zo gekend, dat er een “keten van hulp” ontstaat vanaf het moment dat er een burger een jonge valk op de grond vindt. Op de eerste rij staat de Koninklijke Belgische Liga voor de Bescherming van Vogels die een centrum voor gewonde wilde dieren ingericht hebben(tel.: 02/5212850, https://protectiondesoiseaux.be/les-centres-de-revalidation/bruxelles/).

Wanneer een valkje op hoge hoogte gekneld raakt, wat zelden gebeurt, maar het gebeurt, komt een gespecialiseerd team van de Brusselse brandweer ter plaatse. Wanneer het nodig is, zelfs met een ladder die tot 34m hoogte gaat!

In de meeste gevallen is het valkje niet gewond en landt hij al zwevend op de grond. Hij is immers voorbestemd om te vliegen! In het geval van een letsel, krijgt het een gepaste behandeling van de dierenartsen, die (vrijwillig) in het zorgcentrum werken.

Daarna komt het team van het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen van België, die het valkje ophalen en hem terugplaatsen in zijn nest of op een naburig dak. Het is inderdaad belangrijk dat hij zo snel mogelijk opnieuw contact maakt met zijn ouders…en een nieuwe poging waagt om uit te vliegen! Hij krijgt dus een tweede kans!

De afgelopen dagen werden er 7 reddingsoperaties uitgevoerd. Het is echter wel vrij uitzonderlijk. Maar de verklaring is simpel: er waait al de hele week een stevige wind door Brussel die de eerste uitvlucht nog moeilijker maakt!

Drie valkjes van de Sint-Antoniuskerk van Etterbeek, 1 (2x) valkje van de ULB en het enige valkje van de kathedraal ondergingen een hele reddingsoperatie. Slechts één valkje raakte gewond en wordt nog steeds behandeld. De anderen werden teruggebracht naar hun nest. Die van Sint-Antonius werden terug geplaatst op de goot van de hoofdbeuk van de kerk, dat van de ULB op het dak van het hoogste gebouw van de Solbosch-campus, dat van de kathedraal op de toren van het nest.

Wordt vervolgd!

Blog 01062023 foto 1. Een van de valkjes van de Sint-Antoniuskerk in Etterbeek zat gekneld op 36 m hoogte in de draad van de bliksemafleider (foto DV).

Blog 01062023 foto 2. Gevoelige maar geslaagde redding dankzij de behendigheid en professionaliteit van de Brusselse Brandweer (foto DV)!

Blog 01062023 foto 3. Een valkje van Sint-Antonius terug op de kerk (foto DV).

Blog 01062023 foto 4. De valk van de kathedraal onder goede politiebewaking. De agenten hielden hem een ​​uur lang in de gaten terwijl het team ter plaatse arriveerde (foto DV)!

Blog 01062023 foto 5. Een van de twee jonge ULB-mannetjes klaar om weer op weg te gaan naar nieuwe avonturen (foto DV).

Top